Szlakiem podkowca

Forum.Przyroda.org

Kontakt

Jolanta Węgiel
Wydział Leśny
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
ul. Wojska Polskiego 28
60-651 Poznań

Mapa strony

  • Unique Visitor:150,126
  • Visitors:
    • Today:3,215
    • This year:865,225
Na podstawie § 8 ust. 4 Uchwały Stron Porozumienia dla Ochrony Nietoperzy z dnia 6 stycznia 2001 r. o systemie Licencji Chiropterologicznych (Uchwały), przyjmuje się następujące zasady funkcjonowania Komisji Kwalifikacyjnej Licencji Chiropterologicznych (Komisji) oraz wymagania i sposób przyznawania Licencji Chiropterologicznych (Licencji):
 
I. Zasady pracy Komisji
 
1. Celem działalności Komisji jest weryfikacja wiedzy i umiejętności osób ubiegających się o Licencje oraz kontrola prawidłowego wykorzystywania Licencji.
 
2. Miejscem przesyłania korespondencji kierowanej do Komisji oraz jej przechowywania, a także miejscem przechowywania dokumentacji i prowadzenia Sekretariatu Komisji, jest biuro Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra”. PTOP „Salamandra” powierza, w drodze pisemnej umowy, prowadzenie Bazy Danych Licencji Chiropterologicznych Sekretarzowi Komisji, na zasadach określonych w Ustawie o ochronie danych osobowych.
 
3. Komisja zbiera się na posiedzeniu plenarnym nie rzadziej niż raz do roku.
 
4. Z zastrzeżeniem wyjątków, wynikających z regulacji szczególnych, Komisja podejmuje decyzje zwykłą większością głosów wszystkich członków.
 
5. Pomiędzy posiedzeniami plenarnymi Komisji głosowania przeprowadza się za pośrednictwem poczty elektronicznej.
 
6. Głosowanie za pośrednictwem poczty elektronicznej przeprowadza się w następującym trybie:
1) Przewodniczący Komisji wyznacza spośród członków Komisji co najmniej dwuosobową komisję skrutacyjną;
2) Przewodniczący wysyła listy elektroniczne zawierające skład komisji skrutacyjnej oraz przedmiot głosowania, jednocześnie do wszystkich członków Komisji. Głosowanie uważa się za rozpoczęte w dniu i godzinie wysłania listów;
3) każdy członek Komisji biorący udział w głosowaniu, w ciągu siedmiu dób od rozpoczęcia głosowania wysyła jednocześnie do wszystkich członków komisji skrutacyjnej listy elektroniczne zawierające jego głos;
4) głosowanie uważa się za zakończone z chwilą upłynięcia 7 dób od jego rozpoczęcia albo z chwilą, w której wszyscy członkowie Komisji prześlą swoje głosy, o ile będzie to miało miejsce wcześniej;
5) po zakończeniu głosowania, każdy z członków komisji skrutacyjnej samodzielnie podlicza głosy i wysyła rezultat podliczenia głosów do Przewodniczącego Komisji, który o wyniku głosowania zawiadamia wszystkich członków Komisji;
6) głosowanie za pośrednictwem poczty elektronicznej uważa się za ważne, jeśli weźmie w nim udział ponad połowa członków Komisji;
7) po ustaleniu wyniku głosowania członkowie komisji skrutacyjnej niezwłocznie wymazują z pamięci komputerów przesłane listy z oddanymi głosami.
 
7. Decyzje o przyznaniu lub odebraniu Licencji zostają podjęte, gdy w głosowaniu nad nimi weźmie udział przynajmniej połowa członków Komisji, nikt nie zagłosuje przeciw, a głos popierający odda co najmniej 2 członków Komisji. Pozostałe decyzje podejmowane są zwykłą większością głosów spośród biorących udział w głosowaniu.
 
II. Zasady przeprowadzania egzaminów
 
8. Pisemny wniosek o przeprowadzenie egzaminu oraz przyznanie Licencji określonego stopnia lub tytułu Instruktora osoba zainteresowana składa na ręce członka Komisji, który wniosek wysyła niezwłocznie do Sekretariatu Komisji, informując jednocześnie pozostałych członków Komisji o otrzymaniu wniosku.
 
9. Wniosek, o którym mowa w art. 8, sporządzony według wzoru określonego przez Komisję, zawiera dane osobowe niezbędne do identyfikacji osoby i kontaktu z nią oraz zgodę na przetwarzanie tych danych w Bazie Danych Licencji Chiropterologicznych. Do zgłoszenia należy dołączyć poświadczenie (poświadczenia) o odbyciu praktyki w badaniach nietoperzy, w zakresie wymaganym dla danego stopnia lub tytułu zgodnie z Uchwałą.
 
10. Poświadczenie, o którym mowa w art. 8, może wydać osoba posiadająca licencję, która prowadziła badania, w których uczestniczył kandydat. Komisja ma prawo sprawdzić, czy kandydat uczestniczył w badaniach przez czas określony w poświadczeniu.
 
11. Po stwierdzeniu spełnienia przez kandydata wymagań formalnych, Przewodniczący Komisji, w porozumieniu z członkiem Komisji, który otrzymał wniosek, podejmuje decyzję o wyborze egzaminatorów. Egzaminatorzy wybierani są spośród członków Komisji posiadających Licencję w stopniu nie niższym niż stopień, o który ubiega się kandydat, i którzy wyrażą na to zgodę.
 
12. Egzaminy dla kandydata organizują wyznaczeni przez Przewodniczącego Komisji egzaminatorzy w jak najszybszym terminie, nie później niż w ciągu roku od złożenia wniosku.
 
13. Egzaminy na stopnie Inwentaryzatora, Odławiacza i Obrączkarza składają się z dwóch części: praktycznej i teoretycznej.
 
14. Egzamin praktyczny przeprowadza co najmniej jeden egzaminator. Egzamin ten może odbyć się w kilku obiektach. Egzamin teoretyczny przeprowadza co najmniej dwóch egzaminatorów.
 
15. Egzaminatorzy, po przeprowadzeniu egzaminu z pozytywnym rezultatem wszystkich jego części, przekazują do Sekretariatu oraz Przewodniczącego Komisji protokół, zawierający wniosek o przyznanie Licencji określonego stopnia lub tytułu Instruktora.
 
16. Po otrzymaniu protokołu egzaminacyjnego i wniosku, o którym mowa w art. 15, Przewodniczący Komisji bez zbędnej zwłoki organizuje głosowanie w przedmiocie przyznania kandydatowi Licencji odpowiedniego stopnia lub tytułu Instruktora.
 
III. Wymagania egzaminacyjne
 
17.Aby otrzymać stopień Inwentaryzatora, kandydat musi się wykazać następującymi umiejętnościami:
 
A. Podczas praktycznej części egzaminu:
1) Umiejętnością oznaczania żywych osobników krajowych gatunków nietoperzy bez ich dotykania, na podstawie cech morfologicznych. Podczas całego egzaminu egzaminowany może pozostawić jako niezidentyfikowane maksymalnie 5% osobników spośród oznaczonych przez egzaminującego. Pozostałe nietoperze musi oznaczyć z taką samą dokładnością (tj. do gatunku, rodzaju lub rodziny), z jaką zostały oznaczone przez egzaminującego i nie może popełnić żadnego błędu w oznaczaniu. Egzaminowany musi umieć wymienić cechy, dzięki którym można oznaczyć gatunek wskazanego osobnika bez jego dotykania. Podczas egzaminu praktycznego egzaminowany powinien móc wykazać się praktyczną umiejętnością rozpoznawania co najmniej 5 gatunków nietoperzy.
2) Umiejętnością rozpoznawania nietoperzy ze zdjęć. Dopuszczalny błąd każdorazowo ustala egzaminujący, biorąc pod uwagę jakość materiału fotograficznego. Kontrola tej umiejętności może zostać przeprowadzona przy okazji egzaminu teoretycznego.
3) Umiejętnością wyszukiwania schronień nietoperzy.
4) Umiejętnością liczenia nietoperzy przebywających w schronieniach, w tym znajdujących się w grupach lub miejscach trudno dostępnych. Dopuszczalny błąd w liczeniu podczas całego egzaminu wynosi 10%.
5) Umiejętnością korzystania ze sprzętu ułatwiającego odnalezienie i oznaczenie nietoperzy (lusterko, lornetka).
6) Umiejętnością stosowania zasad BHP (w tym bezpiecznego prowadzenia grupy).
7) Odpowiednim zachowaniem się, w szczególności utrzymaniem ciszy oraz umiejętnością sprawnego przeprowadzenia liczenia nietoperzy, bez ich niepotrzebnego i długotrwałego niepokojenia.
8) Umiejętnością notowania zbieranych danych, a także sporządzania na podstawie tych zapisków raportów z kontroli.
 
B. Podczas teoretycznej części egzaminu:
9) Znajomość systematyki nietoperzy:
a) podział Chiroptera na podrzędy i cechy wyróżniające obie grupy
b) polskie i łacińskie nazwy rodzin nietoperzy występujących w Polsce
c) polskie i łacińskie nazwy wszystkich gatunków występujących w Polsce 
10) Znajomość budowy morfologicznej nietoperzy
a) budowa ciała (nazwy poszczególnych części ciała)
b) przystosowania nietoperzy do aktywnego lotu
c) zasada działania echolokacji
11). Znajomość morfologicznych cech diagnostycznych (z wyjątkiem morfometrycznych cech liczbowych) wszystkich krajowych gatunków nietoperzy
a) cechy morfologiczne (rozmiar ciała, ubarwienie, ucho, koziołek itp.)
b) umiejętność posługiwania się kluczami do rozpoznawania nietoperzy
12) Znajomość biologii nietoperzy krajowych
a) cykl roczny życia nietoperzy (hibernacja, rozmnażanie, wędrówki)
- hibernacja (co to jest hibernacja i na czym polega, dlaczego jest wykorzystywana przez nietoperze, czas trwania, warunki hibernacji, preferencje gatunkowe odnośnie warunków mikroklimatycznych zimowisk)
- rozmnażanie (okres godowy, długość ciąży i czas rodzenia młodych, preferencje gatunkowe co do rodzaju schronień letnich, tworzenia kolonii rozrodczych, wymagań termicznych kolonii rozrodczych)
- wędrówki (gatunki wędrowne, wędrówki krótko- i długodystansowe, terminy odlotów i przylotów)
b) cykl dobowy (torpor dobowy, pora wylotów z kryjówek, aktywność nocna)
c) długość życia
13) Znajomość ekologii nietoperzy krajowych
a) środowisko występowania poszczególnych gatunków
b) wybiórczość siedliskowa i żerowiskowa
c) rodzaje kryjówek letnich wykorzystywanych przez poszczególne gatunki
d) rodzaje kryjówek zimowych wykorzystywanych przez poszczególne gatunki
14) Znajomość metod ochrony biernej i czynnej nietoperzy oraz najważniejszych działań ochronnych podejmowanych w Polsce
a) ochrona prawna nietoperzy w Polsce
b) ochrona czynna (ochrona nietoperzy w lasach, ochrona kolonii rozrodczych w budynkach, ochrona zimowisk)
c) edukacja
15) Znajomość zasad unikania ryzyka zarażenia się wścieklizną od nietoperzy.
16) Znajomość zasad prowadzenia kontroli i liczeń nietoperzy w różnych typach kryjówek
a) kontrole kryjówek zimowych 
b) kontrole kryjówek letnich
c) liczenie nietoperzy na wylotach
17) Znajomość zasad etycznych prowadzenia inwentaryzacji letnich i zimowych w schronieniach nietoperzy (jaskinie, sztolnie, fortyfikacje, strychy, studnie, dziuple i skrzynki)
a) zachowanie się w trakcie kontrolo kryjówek
b) kontrole kolonii rozrodczych
c) kontrole kryjówek zimowych
d) prowadzenie rozmowy z właścicielami obiektów, w których chcemy liczyć nietoperze, formy negocjaji
 
18.Aby otrzymać stopień Odławiacza, kandydat musi się wykazać następującymi umiejętnościami:
A. podczas praktycznej części egzaminu:
1) Umiejętnością rozpoznawania gatunków nietoperzy występujących w Polsce, z wykorzystaniem wszystkich cech morfologicznych i metod morfometrycznych.
2) Umiejętnością prawidłowego rozstawienia, rozplątania i zwinięcia sieci.
3) Umiejętnością bezpiecznego wyciągania z sieci złowionych nietoperzy.
4) Umiejętnością prawidłowego trzymania nietoperzy w rękach i prowadzenia pomiarów morfometrycznych.
5) Umiejętnością rozpoznawania płci i określania wieku nietoperzy.
B. podczas teoretycznej części egzaminu:
6) Znajomość systematyki nietoperzy:
a) podział Chiroptera na podrzędy i cechy wyróżniające obie grupy
b) polskie i łacińskie nazwy rodzin nietoperzy występujących w Polsce
c) polskie i łacińskie nazwy wszystkich gatunków występujących w Polsce 
7) Znajomość budowy morfologicznej nietoperzy
a) budowa ciała (nazwy poszczególnych części ciała)
b) przystosowania nietoperzy do aktywnego lotu
c) zasada działania echolokacji
8) Znajomość morfologicznych cech diagnostycznych (z wyjątkiem morfometrycznych cech liczbowych) wszystkich krajowych gatunków nietoperzy
a) cechy morfologiczne (rozmiar ciała, ubarwienie, ucho, koziołek itp.)
b) umiejętność posługiwania się kluczami do rozpoznawania nietoperzy
9) Znajomość biologii nietoperzy krajowych
a) cykl roczny życia nietoperzy (hibernacja, rozmnażanie, wędrówki)
- hibernacja (co to jest hibernacja i na czym polega, dlaczego jest wykorzystywana przez nietoperze, czas trwania, warunki hibernacji, preferencje gatunkowe odnośnie warunków mikroklimatycznych zimowisk)
- rozmnażanie (okres godowy, długość ciąży i czas rodzenia młodych, preferencje gatunkowe co do rodzaju schronień letnich, tworzenia kolonii rozrodczych, wymagań termicznych kolonii rozrodczych)
- wędrówki (gatunki wędrowne, wędrówki krótko- i długodystansowe, terminy odlotów i przylotów)
b) cykl dobowy (torpor dobowy, pora wylotów z kryjówek, aktywność nocna)
c) długość życia
10) Znajomość ekologii nietoperzy krajowych
a) środowisko występowania poszczególnych gatunków
b) wybiórczość siedliskowa i żerowiskowa
c) rodzaje kryjówek letnich wykorzystywanych przez poszczególne gatunki
d) rodzaje kryjówek zimowych wykorzystywanych przez poszczególne gatunki
11) Znajomość metod ochrony biernej i czynnej nietoperzy oraz najważniejszych działań ochronnych podejmowanych w Polsce
a) ochrona prawna nietoperzy w Polsce
b) ochrona czynna (ochrona nietoperzy w lasach, ochrona kolonii rozrodczych w budynkach, ochrona zimowisk)
c) edukacja
12) Znajomość zasad unikania ryzyka zarażenia się wścieklizną od nietoperzy.
13) Znajomość zasad prowadzenia badań z zastosowaniem różnych metod odłowów
a) odłowy w sieci
b) odłowy w pułapkę harfową
c) odłowy z dziupli
d) odłowy na strychach
14) Znajomość zasad wyboru miejsc rozstawiania sieci i innych pułapek w celu schwytania przedstawicieli poszczególnych gatunków nietoperzy
15) Znajomość zasad etycznych prowadzenia odłowów i oznaczania nietoperzy w ręku.
 
19. Aby otrzymać stopień Obrączkarza, kandydat musi się wykazać następującymi umiejętnościami:
A. podczas praktycznej części egzaminu:
1) Umiejętnościami wymaganymi na stopnie Inwentaryzatora oraz Odławiacza, o ile tych stopni nie posiada.
2) Umiejętnością znakowania nietoperzy za pomocą obrączek.
B. podczas teoretycznej części egzaminu:
3) Wiedzą i umiejętnościami wymaganymi na stopnie Inwentaryzatora oraz Odławiacza, o ile tych stopni nie posiada.
4) Znajomością zasad prowadzenia badań wykorzystujących różne metody znakowania nietoperzy.
 
20. Przed przyznaniem tytułu Instruktora, Komisja każdorazowo indywidualnie określa wymagania egzaminacyjne oraz sposób przeprowadzania egzaminu. W przypadkach gdy umiejętności i wiedza kandydata są dobrze znane członkom Komisji, Komisja może przyznać tytuł Instruktora bez przeprowadzania egzaminu.
 
Poznań, 22 marca 2001 r.