Porozumienie dla Ochrony Nietoperzy
Monitoring detektorowy
Wyników monitoringu prowadzonego za pomocą detektorów ultrasonicznych nie da się przedstawić w postaci danych pokazujących bezwzględną liczebność nietoperzy na badanym terenie. Jednak umiejętnie zebrany tą metodą materiał może dać nam w wielu przypadkach dużo wiarygodniejszy i bardziej kompletny materiał do porównań, niż monitoring nietoperzy prowadzony tylko w wybranych ich schronieniach. Poważnym ograniczeniem metody jest jednak zarówno koszt niezbędnego wyposażenia, jak i konieczne do jego wykorzystania umiejętności oraz doświadczenie w sprawnej identyfikacji gatunków. Więcej o różnych metodach wykorzystania detektorów w monitoringu nietoperzy można przeczytać w dwu pierwszych tomach pisma "Nietoperze" gdzie m.in. przedstawiono propozycję standardu transektów (Kowalski, Rachwald, Szkudlarek. 2000. Standard prac detektorowych. Nietoperze 1, 1)
Propozycja ogólnopolskiego monitoringu detektorowego, prowadzonego w pełnym zakresie możliwości, jakie daje ta metodyka, byłaby jeszcze zdecydowanie przedwczesna. Dostępność niezbędnego sprzętu i umiejętności w posługiwaniu się nim stale jednak rosną, a PON zdecydowało się starać się o rozbudowanie bazy sprzętowej i podnoszenie kwalifikacji w ośrodkach chiropterologicznych w całym kraju. Naszą pierwszą propozycją wykorzystania tego potencjału jest opracowanie Atlasu rozmieszczenia nietoperzy w Polsce. Jego powstanie będzie punktem wyjściowym dla prowadzenia skoordynowanego monitoringu detektorowego.
- Celem Atlasu jest opracowanie i przedstawienie w postaci graficznej rozmieszczenia poszczególnych gatunków nietoperzy na terenie całej Polski.
- Edycje Atlasu będą wznawiane co 3-5 lat.
- Atlas (przynajmniej w pierwszej edycji) nie będzie zamieszczał informacji o lokalizacji stanowisk, ani liczebności nietoperzy, a jedynie stwierdzenie (lub jego brak) określonego gatunku na badanym terenie.
- Jednostką kartowania jest kwadrat 10 x 10 km wg siatki UTM .
- Kontrole wykonywane mogą być na transektach pieszych lub rowerowych, po przekątnych poszczególnych kwadratów, oraz dodatkowo na wybranych przez obserwatorów punktach charakterystycznych dla lokalnych środowisk.
- Poza informacjami pochodzącymi z nasłuchu detektorowego, w Atlasie zamieszczane będą dane pochodzące z innego rodzaju obserwacji (np. z odłowów, kontroli zimowisk czy schronień letnich). Sposób przeprowadzenia obserwacji oraz jej data muszą zostać podane wraz z informacją o stwierdzeniu gatunku.
- W pierwszej edycji Atlasu metodą nasłuchu detektorowego mapowane będą jedynie te gatunki nietoperzy, których prawidłowe oznaczenie nie przysparza większych trudności. Będą to: podkowiec mały, nocek rudy, mroczek posrebrzany (tylko wg głosów socjalnych), mroczek późny, mroczek pozłocisty, karlik malutki, karlik drobny, karlik większy, borowiec wielki, mopek.
- We wszystkich przypadkach gdy jest to możliwe, informacje na temat lokalizacji stanowiska lub punktu obserwacji nietoperza należy zaopatrzyć w jego możliwe szczegółowe współrzędne geograficzne (najlepiej uzyskane za pomocą GPS). Ułatwi to w przyszłości szczegółową obróbkę danych oraz przechodzenie pomiędzy różnymi systemami ich mapowania.
Rafał Szkudlarek, Renata Paszkiewicz, Wrocław
|
|
|
Strona główna
