Szlakiem podkowca

Forum.Przyroda.org

Kontakt

Jolanta Węgiel
Wydział Leśny
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
ul. Wojska Polskiego 28
60-651 Poznań

Mapa strony

  • Unique Visitor:156,061
  • Visitors:
    • Today:151
    • This year:920,349
Nietoperze są zwierzętami bardzo szybko reagującymi na zmiany zachodzące w przyrodzie. W latach 50. i 60. w okresie masowego stosowania w rolnictwie i leśnictwie silnie toksycznych środków ochrony roślin, ich populacje zmniejszyły się przynajmniej kilkukrotnie. Monitorując zmiany zachodzące w populacjach nietoperzy można oceniać ogólny stan środowiska przyrodniczego w naszym kraju.
 
Podstawowym celem monitoringu nietoperzy jest kontrola liczebności populacji i ocena jej wieloletnich zmian, a także poznanie zmian zasięgu poszczególnych gatunków występujących w Polsce. Zebrane wyniki mają bardzo duże znaczenie dla ochrony nietoperzy. Na ich podstawie można oceniać czynniki zagrażające egzystencji nietoperzy w naszym kraju oraz wyznaczać miejsca (kryjówki, środowiska oraz tereny) najistotniejsze dla tych ssaków, w pierwszym rzędzie zasługujące na ochronę.
 
Idea prowadzenia w Polsce badań monitoringowych nad nietoperzami powstała podczas I Ogólnopolskiej Konferencji Chiropterologicznej w roku 1987. Zaproponowano wówczas prowadzenie corocznych liczeń nietoperzy w ich zimowych schronieniach. Rozpoczęto je w sezonie zimowym 1987/1988, obejmując badaniami przede wszystkim podziemia. Zebrane dane dotyczą tylko części gatunków nietoperzy, ponieważ nie wszystkie licznie zimują w tym typie schronień. Obecnie istnieje potrzeba oraz możliwości rozszerzenia monitoringu na inne grupy gatunków oraz inne okresy roku (np. okres rozrodu).
 
W lipcu 1998 roku, podczas spotkania stron Porozumienia o Ochronie Nietoperzy w Europie przyjęto założenia prowadzenia kompleksowego monitoringu tych ssaków. Ponieważ Polska, jako państwo będące stroną w Porozumieniu, powinna włączyć się do tych badań, sprawą bardzo pilną jest wypracowanie jednolitych i porównywalnych metod liczenia nietoperzy.
 
Podstawową zasadą wszystkich badań monitoringowych jest porównywalność zebranych wyników. Muszą być zatem wypracowane metody, których założenia będą ściśle przestrzegane w celu wyeliminowania wpływu różnorodnych czynników na ocenę liczebności nietoperzy. Oprócz ustalenia liczby nietoperzy w poszczególnych schronieniach ważne jest też notowanie zmian wprowadzanych w tych miejscach w wyniku działalności człowieka. Jest bardzo istotne, aby monitoring prowadzony był w jak największej części Polski. Wydaje się, iż niezbędne jest powołanie ogólnopolskiej centrali, która zajmować się będzie między innymi zdobywaniem funduszy na jego przeprowadzenie. Jednak nie jest niezbędne, choć wskazane, aby zbierała ona szczegółowe dane z całego obszaru Polski przy współpracy z regionalnymi koordynatorami.
Monitoring nietoperzy zimujących (monitoring zimowy)
Monitoring liczebności kolonii rozrodczych nietoperzy (monitoring letni)
Monitoring jesienny
Monitoring detektorowy