Szlakiem podkowca

Forum.Przyroda.org

Kontakt

Jolanta Węgiel
Wydział Leśny
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
ul. Wojska Polskiego 28
60-651 Poznań

Mapa strony

  • Unique Visitor:122,460
  • Visitors:
    • Today:900
    • This year:746,161

Lista krajowych gatunków nietoperzy

Rodzina podkowcowate Rhinolophidae

  1. Podkowiec maly Rhinolophus hipposideros (Bechstein, 1800)
  2. Podkowiec duzy Rhinolophus ferrumequinum (Schreber, 1774)

Rodzina mroczkowate Vespertilionidae

  1. Nocek Alkatoe Myotis alcathoe (von Helversen & Heller, 2001)
  2. Nocek duzy Myotis myotis (Borkhausen, 1797)
  3. Nocek Bechsteina Myotis bechsteinii (Kuhl, 1817)
  4. Nocek Natterera Myotis nattereri (Kuhl, 1817)
  5. Nocek ostrouszny Myotis blythii (Tomes, 1857)
  6. Nocek orzesiony Myotis emarginatus (Geoffroy, 1806)
  7. Nocek wasatek Myotis mystacinus (Kuhl, 1817)
  8. Nocek Brandta Myotis brandtii (Eversmann, 1845)
  9. Nocek lydkowlosy Myotis dasycneme (Boie, 1825)
  10. Nocek rudy Myotis daubentonii (Kuhl, 1817)
  11. Mroczek posrebrzany Vespertilio murinus (Linnaeus, 1758)
  12. Mroczek pozlocisty Eptesicus nilssonii (Keyserling & Blasius, 1839)
  13. Mroczek pózny Eptesicus serotinus (Schreber, 1774)
  14. Karlik malutki Pipistrellus pipistrellus (Schreber, 1774)
  15. Karlik drobny Pipistrellus pygmaeus (Leach, 1825)
  16. Karlik wiekszy Pipistrellus nathusii (Keyserling & Blasius, 1839)
  17. Karlik Kuhla Pipistrellus kuhlii (Kuhl, 1817)
  18. Borowiec olbrzymi Nyctalus lasiopterus (Schreber, 1780)
  19. Borowiec wielki Nyctalus noctula (Schreber, 1774)
  20. Borowiaczek Nyctalus leisleri (Kuhl, 1817)
  21. Gacek brunatny Plecotus auritus (Linnaeus, 1758)
  22. Gacek szary Plecotus austriacus (Fischer, 1829)
  23. Mopek Barbastella barbastellus (Schreber, 1774)

W Polsce mamy 26 gatunków nietoperzy

Przez dlugi czas fauna naszego kraju liczyla 21 gatunków nietoperzy. Jeszcze dzisiaj wiele zródel podaje taka ich liczbe. W ostatnich latach natomiast stwierdzono cztery kolejne gatunki tych zwierzat.

Zaczelo sie od karlików. Chiropterolodzy rejestrujacy dzwieki nietoperzy przy pomocy specjalnych detektorów juz w 1994 roku zauwazyli, ze karliki malutkie wykazuja swoista zmiennosc. Niektóre osobniki generuja ultradzwieki o czestotliwosci 45 kHz, inne zas o czestotliwosci 55 kHz. Po genetycznym przebadaniu tych zwierzat w 1999 roku okazalo sie, ze w gruncie rzeczy sa to dwa rózne gatunki, choc bardzo do siebie podobne – prawie identyczne! W ten sposób obok karlika malutkiego (Pipistrellus pipistrellus) pojawil sie inny karlik Pipistrellus pigmaeus. Pozostala jeszcze kwestia okreslenia dla niego polskiej nazwy. Mielismy karlika wiekszego i karlika malutkiego, a ze ten trzeci byl z nich najmniejszy przyjeto nazwe karlik drobny. Tak oto przybyl nowy gatunek nietoperza, a ich ogólna liczba w Polsce wzrosla do 22.

Potem pojawil sie kolejny karlik. W 2004 roku w Warszawie stwierdzono jednego osobnika karlika Khula (Pipistrellus kuhlii). Jest to gatunek wystepujacy w poludniowej Europie, w strefie klimatu sródziemnomorskiego. W ostatnich latach obserwowana jest jego ekspansja na pólnoc. Stad nie wiadomo, czy stwierdzony osobnik zostal zawleczony jakims pojazdem, czy jest to pierwszy symptom, ze nietoperz ten opanowuje nowe tereny. W ten sposób liczba karlików wzrosla do czterech, a ogólna liczba krajowych gatunków nietoperzy do 23.

Po karlikach przyszla pora na nocki. W 2005 roku w Tatrach stwierdzono nocka ostrousznego. W otworze Jaskini Czarnej w rozstawiona siec zlowiono jednego doroslego samca. Jest to gatunek, którego spodziewano sie w Polsce, gdyz na Slowacji znane byly jego stanowiska zlokalizowane niedaleko naszej poludniowej granicy. W ten sposób lista krajowych gatunków nietoperzy wzrosla do 24.

Kolejnym gatunkiem tez byl nocek. Przeprowadzone badania genetyczne wykazaly, ze dwa bardzo do siebie podobne gatunki nocek Brandta i nocek wasatek to w rzeczywistosci 3 gatunki. Po przeprowadzeniu badan genetycznych wyrózniono jeszcze nocka Alkatoe (Myotis alcathoe). Ten nowy dla nauki gatunek po raz pierwszy zostal opisany w 2001 roku z obszaru Grecji. W 2007 roku pojawila sie publikacja naukowa wykazujaca obecnosc tego gatunku na terenie Polski i w kilku innych europejskich krajach.

W 2015 roku do nietoperzy występujących w Polsce został dopisany Przymroczek Saviego

I tak oto liczba gatunków stwierdzonych w Polsce obecnie wynosi 26.

Andrzej Wegiel
wegiel@up.poznan.pl

Bibliografia:
Piksa K. 2006. First record of Myotis blythii in Poland (Chiroptera: Vespertilionidae). Lynx (Praha) 37: 197-200.
Sachanowicz K., Ciechanowski M., Piksa K. 2006. Distribution patterns, species richness and status of bats in Poland. Vespertilio 9-10: 151-173.
Sachanowicz K., Wower A., Bashta T. A. 2006. Further range extension of Pipistrellus kuhlii (Kuhl, 1817) in central and eastern Europe. Acta Chiropterol., 8: 543-548.
Niermann I., Biedermann M., Bogdanowicz W., Brinkmann R., Le Bris Y., Ciechanowski M., Dietz C., Dietz I., Estók P., Helversen O., Le Houédec A., Paksuz S., Petrov B.P., Özkan B., Piksa K., Rachwald A., Roué S. Y., Sachanowicz K., Schorcht W., Tereba A., Mayer F. 2007. Biogeography of the recently described Myotis alcathoe von Helversen and Heller, 2001. Acta Chiropterologica 9: 361-378.