Strona główna
Nietoperze
Publikacje
Gadżety, humor...

Czy wiesz że...

Nietoperze są zwierzętami długowiecznymi. Najstarszy nietoperz jakiego udało się zarejestrować liczył ponad 30 lat, a nierzadko spotyka się osobniki ponad 20-letnie.
Niektóre gatunki nietoperzy dokonują dalekich sezonowych wędrówek. Największy przelot stwierdzono u karlika większego Pipistrellus nathusii, który zaobrączkowany na Łotwie znaleziony został 4 lata później w Bretanii (Francja), 2100 km od miejsca zaobrączkowania.
Szybkość lotu niektórych gatunków nietoperzy dochodzi do 100 km na godzinę. Zależy to od kształtu i budowy skrzydła. Najszybciej latają nietoperze o wąskich i długich skrzydłach.
Największe kolonie nietoperzy żyją w jaskiniach Arizony i Nowego Meksyku (USA). Liczą one nawet kilkadziesiąt milionów osobników.
Amerykańscy naukowcy chcą umieszczać w jaskiniach ogrzewane skrzynki, które chroniłyby przed zimnem wzbudzone z hibernacji nietoperze. Takie przypadki są coraz częstsze od czasu wybuchu epidemii, która dotknęła amerykańskie nietoperze.
W opublikowanym artykule z pisma "Frontiers in Ecology and Environment" naukowcy proponują, by umieszczać w jaskiniach delikatnie podgrzewane skrzynki dla wzbudzonych z hibernacji nietoperzy. Zwierzęta, którym się to przytrafia, muszą zużywać bardzo dużo energii, by ogrzać swój organizm, przez co mają niewielkie szanse na przetrwanie zimy.
Pudełka zostaną założone na próbę w jaskini w kanadyjskiej prowincji Manitoba. Doświadczenie ma wykazać, czy pomysł rzeczywiście pomoże zwierzętom, które będą się w nich chronić w razie potrzeby. Koszt zamontowania próbnych pudełek, wysokości 26 tys. dolarów, pokryje rządowa organizacja US Fish and Wildlife Service.
Kolonia nietoperzy rudawkowatych znaleziona w Australii liczyła ok. 30 mln, wiszących na gałęziach drzew, osobników i zajmowała obszar lasu o długości 10 km i szerokości 1,5 km.
Starochińskim symbolem szczęścia jest pięć nietoperzy otaczających drzewo życia. Oznaczają one długowieczność, bogactwo, zdrowie, szczęście oraz spokój. W języku chińskim słowa "nietoperz" i "szczęście" brzmią tak samo.
Największy na świecie gatunek nietoperza, żyjący w tropikach południowo-wschodniej Azji kalong Pteropus vampyrus, ma skrzydła o rozpiętości 1,7 m i waży ok. 1,5 kg.
Najmniejszym na świecie nietoperzem jest żyjący w Tajlandii Craseonycteris thonglongyai, o rozpiętości skrzydeł ok. 10 cm i wadze 2 g.
Chiropterologia to nauka o nietoperzach. Łacińska nazwa Chiroptera (nietoperze) znaczy tyle co "rękoskrzydłe".
Węch u nietoperzy jest szczególnie przydatny gatunkom odżywiającym się pyłkiem i nektarem kwiatów lub owocami. U nietoperzy z rodziny liścionosych występuje specyficzny twór zwany organem Jakobsona służący do analizy zapachów.
Wiele gatunków nietoperzy odgrywa znaczną rolę w zapylaniu roślin. Na świecie istnieje około 500 gatunków roślin chiropterogamicznych. Najbardziej znanym przykładem są kwiaty bananów.
Nietoperze mogą być żywymi środkami owadobójczymi na plantacjach organicznej kawy, gdzie stosowanie środków chemicznych jest zakazane.
Niektóre nietoperze tropikalne posiadają przeźroczyste błony lotne lub przeźroczyste jej fragmenty, co pozwala im obserwować otoczenie nawet wtedy, gdy w czasie spoczynku owinięte są skrzydłami. Podczas lotu takiego nietoperza widać tylko jego tułów.
W czasie wojny domowej w Stanach Zjednoczonych używano guana nietoperzy jako źródła saletry do produkcji prochu strzelniczego. Również w Meksyku stosowano je do tego celu wielokrotnie.
W 1952 r w Cieplicach powstała organizacja Triumwirat Walecznych - Nietoperz, założona przez Jerzego Rodziewicza. Miała za cel sprzeciw wobec systemowi stalinowskiemu w Polsce. Liczyła pięciu członków. Symbolem związku był noszony przez jej członków na klamrze paska znaczek nietoperza. Poza złożeniem przysięgi organizacyjnej, przyjęciem pseudonimów i planowaniem dalszej działalności, jej członkowie nie przeprowadzili żadnych akcji. 24 lutego 1954 r. członkowie organizacji zostali aresztowani przez funkcjonariuszy PUBP w Jeleniej Górze.
Project X Ray - pod takim kryptonimem w czasie II wojny światowej realizowano w USA projekt użycia nietoperzy z gatunku Tadarida brasiliensis do przenoszenia małych bomb zapalających. Projekt ten na szczęście nie przyniósł spodziewanych rezultatów i został zarzucony.
W 1951 r został skonstruowany polski szybowiec bezogonowy SZD-6x Nietoperz.
Nietoperze żywiące się nektarem spalają cukier szybciej niż czołowi siłacze świata. Oznacza to, że są najlepszymi w tej konkurencji ssakami na Ziemi.
Tacca nivea z racji wspaniałego i niespotykanego kwiatostanu zwana jest kwiatem nietoperzem. Średnica kwiatu dochodzi do 30cm.
Jedną z najdłużej trwających akcji badawczych nietoperzy w Polsce jest Zimowy spis nietoperzy (inne nazwy tej akcji - Dekada Spisu Nietoperzy, Zimowy Monitoring Nietoperzy). Akcja ta ma na celu poznanie wieloletnich zmian liczebności nietoperzy w Polsce. Jej idea została wypracowana podczas pierwszego spotkania polskich chiropterologów w roku 1987. Obecnie w całej Polsce kontrolowanych jest około 1000 zimowisk.
Najstarszy ze znanych znaczków z nietoperzem został wydany przez pocztę w Hong Kongu w roku 1941. W serii poświęconej parkom narodowym wydanej w Polsce w roku 1976 na znaczku o nominale 5 zł poświęconym Ojcowskiemu Parkowi Narodowemu przedstawiono sylwetkę gacka brunatnego.

Inaczej nietoperz:

niedoperz, niedopyrz, gacek, gacopyrz,
latonka, hętopyrz, niecopyrz, gacopierz,
krętoperz, latoperz, latopierz, latopyrz,
mętoperz, mehtopirz, mentoperz, mynto-
pyrz, szętopierz.
Mtopyrz - nazwa staropolska.
Gacopierz - nazwa góralska.
Pyrz - w starocerkiewnosłowiańskim znaczy ptactwo

Oto kilka przykładów dziewiętnastowiecznych nazw polskich nietoperzy używanych przez ówczesnych przyrodników:

Nocek duży - Niedoperz myszak, Nocek mieropiętek myszaty,
Nocek bechsteina - Nocek uszaty,
Nocek natterera - Nocek rzęsobłonny,
Nocek łydkowłosy - Wodnik duży,
Nocek rudy - Nocek nawodny, Wodnik rudy,
Mroczek posrebrzany - Niedoperz popylony,
Nocek orzęsiony - Szczerbak,
Mroczek późny - Przymroczek późniak,
Borowiec wielki - Borowiaczek wczesny,
Borowiaczek - Borowiaczek leśny,
Karlik malutki - Mroczek Abrama,
Mopek - Zrosłouszek mopsowaty, Krótkopysk, Gacek mopsik,
Gacek brunatny - Nietopyrz uszaty.

Przysłowia Polskie z nietoperzem:

Nietoperz w słońce nie patrzy
Gdzie nietoperz padnie tam panna za mąż pójdzie
Nietoperz w pustą głowę nigdy się nie wkręci
Gdyby gacek śpiewać umiał to by i słowika zdumiał
Z pustej kleci (spichlerz) nietoperz leci
Miłosnego nietoperza ledwo chwilka snem uśmierza

Pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie punkt obserwacyjny kolonii rozrodczej nietoperzy, zlokalizowany w ponad stuletniej Szkole Podstawowej w Kopankach.